Op 6 oktober werd in Den Bosch door Rutte en de Jonge het startschot gegeven voor de campagne ‘aandacht voor elkaar’. Ik was heel benieuwd in welke vorm ik deze campagne de dagen daarna langs zou zien komen. Eindelijk aandacht voor elkaar en voor wat de coronacrisis met je doet, voor de gevolgen van werkeloosheid door coronamaatregelen, voor eenzaamheid en stress. Vol verwachting keek ik uit naar de campagnespotjes op radio en tv, de posters in de abri’s en de online reclame. Eindelijk zouden mensen zich open gaan stellen voor anderen en echt naar elkaars verhalen luisteren.

Inmiddels zijn we 10 dagen verder. Misschien moet het nog komen, maar ik heb tot nu toe niets gezien. Google leert me dat er een website is: Aandachtvoorelkaar.nl. Daar staat de intentie om “de tijd te nemen om nog meer aandacht voor elkaar te hebben en stil te staan bij elkaars verdriet, teleurstelling en onzekerheid”. Bijzondere activiteiten en ideeën worden gebundeld op deze site en er staat een link naar de site Steunpuntcoronazorgen.nl. Beide sites bieden weinig vernieuwends. Ze wijzen hooguit de weg, maar ook daar zijn ze niet uniek in.

Acties waarbij voor goede doelen geld wordt ingezameld krijgen vaak veel meer publiciteit. Het voedt de behoefte om samen voor een gemeenschappelijk doel te gaan zonder echt veel moeite te hoeven doen. Als je geld hebt, doet je portemonnee trekken niet zo’n pijn en dan heb je toch je goede daad weer verricht. En hoewel geld veel verlichting kan bieden, zeker als het op de goede plekken terecht komt, is er nu meer nodig dan alleen geld. Maar dan lijken Nederlanders massaal af te haken. Luisteren naar een ander en steun bieden kost meer dan een seconde uittrekken om geld te geven aan een goed doel. Maar misschien levert het wel meer op. Helaas worden mensen die soms heel voorzichtig hun zorgen uiten al snel de mond gesnoerd met een aantal dooddoeners.

De grootste dooddoener, die ik inmiddels zo vaak gehoord heb dat ik die niet meer zonder kotsneigingen kan aanhoren, is ‘we zitten allemaal in het zelfde schuitje’. Daarna volgt wegkijken en door met je leven. Maar we zitten níet allemaal in hetzelfde schuitje!

Veel mensen werken gewoon lekker thuis, zonder al te veel last te hebben van huisgenoten. Het merendeel krijgt gewoon loon doorbetaald. De meeste mensen zien niet alle houvast wegvallen, kampen niet met depressies, sterven niet eenzaam en alleen. In die zin zitten de meeste mensen misschien toch wel in hetzelfde schuitje. En dat veilige schuitje vaart mooi om alle echte ellende heen. Er wordt vergeten dat er ook een grote groep mensen is die helemaal geen veilig schuitje heeft!

De volgende dooddoener waar ik uitslag van krijg is, ‘gezondheid gaat voor alles’. Maar wiens gezondheid gaat voor alles? Van de kankerpatiënt die te laat behandeld wordt omdat het redden van coronapatiënten nu prioriteit krijgt? Van kinderen die in een onveilige thuissituatie zitten en niet de zorg krijgen die ze nodig hebben? Van degenen met psychiatrische problemen waarbij suïcide niet voorkomen wordt, omdat daar geen geld en aandacht meer voor is (waarbij therapie op afstand ook niet meewerkt)? Van de werklozen die onvoldoende geld hebben om een gezonde leefstijl te financieren? Van ZZP’ers en flexwerkers die stijf staan van de stress vanwege inkomensverlies? En zo kan ik nog wel even doorgaan.

De laatste dooddoener hoorde ik afgelopen week; “tja, iedereen voelt zijn eigen leed toch het hardst”. Nog steeds is me niet helemaal duidelijk wat daarmee wordt bedoeld. Veel mensen voelen namelijk helemaal geen leed, omdat ze amper lijden onder corona of coronamaatregelen. Daarbij reken ik het missen van een verjaardagsfeestje of de vrijmibo niet tot lijden.

Wanneer je zo’n dooddoener hoort, kijk je wel uit om je leed te delen, want voor je het weet wordt je verweten dat je jouw leed het belangrijkste vindt. Wat is er gebeurt met het motto ‘gedeelde smart is halve smart’? Eigen leed delen wil niet zeggen dat je geen oog hebt voor ander of erger lijden. Als ik mijn teen stoot voel ik die pijn inderdaad harder dan als mijn buurvrouw dat doet. Dat wil niet zeggen dat ik niet meevoel als ik zie dat zij pijn heeft. Ik kan haar gewoon tot steun zijn. Als ik zou gaan staan toekijken en zou zeggen dat iedereen zijn eigen leed toch het hardst voelt, dan zou dat als redelijk gevoelloos opgepakt kunnen worden. Dus waarom reageren we dan wel zo op niet-fysieke pijn?

Dat uitgerekend Rutte het startsein geeft voor deze campagne had mij eigenlijk al genoeg moeten zeggen. Als iemand al decennia lang al het leed van anderen weglacht dan is hij het wel. Hij is ook degene die ervan uitgaat dat even geen feestjes kunnen vieren en niet naar de kroeg kunnen, het ergste is wat Nederlanders op dit moment overkomt. Een tijd terug tijdens de zoveelste persco vond hij dat we blij moesten zijn met wat we wel hadden, omdat we toch nog steeds op vrijdagmiddag, na een week hard werken, een terrasje konden pakken. Hard om te horen als je geen geld hebt om dat te doen, omdat de coronamaatregelen er juist voor hebben gezorgd dat je geen werk meer hebt. Ruttes schuitje is geen schuitje, maar een luxe cruiseschip, waarmee je de drenkelingen voor je boot gewoon kunt overvaren in plaats van proberen te ontwijken. Niemand die het voelt, ziet of wil zien! Nobody cares. Campagne mislukt.

Wat wel steeds helderder wordt is wie écht aandacht en steun nodig heeft. Niet de mensen die één van bovenstaande dooddoeners gebruiken, maar juist de mensen die dat niet doen. Mensen die zwijgen en niet meer durven te praten over wat zij meemaken. Juist voor hen; probeer wat empathie te ontwikkelen de komende tijd en ben er écht voor de ander. Je zou er een campagne voor moeten starten….

Advertentie